Herstel kerkenpaden: natuurschoon met een rijke historie

02-07-2019

Auteur: Achterhoek Toerisme

Overal in de Achterhoek vind je ze: kerkenpaden. Over deze rustige weggetjes tussen weilanden, langs slootjes en door bossen is het heerlijk fietsen en wandelen. Het herstel van oude paden maakt de regio nog aantrekkelijker voor de toerist.

Gelovigen gingen vroeger vooral lopend naar de kerk. Daarbij kozen ze de kortste route, dwars door velden en akkers. Zo zijn overal in de Achterhoek kerkenpaden ontstaan. Vrijwilligers zetten zich nu in om deze prachtige paden in de natuur zoveel mogelijk te herstellen. In de jaren negentig zijn vrijwilligers in Zieuwent hiermee begonnen. Dit initiatief heeft in veel Achterhoekse dorpen navolging gekregen. Er is inmiddels ruim 45 kilometer aan paden aangelegd, in onder meer Zieuwent, Harreveld, Beltrum, Lievelde, Mariënvelde, Meddo-Zwolle, Sinderen, De Heurne en Halle-Heide.
 

Vrijwilligers
Bij de aanleg zijn plaatselijke stichtingen betrokken, die volledig draaien op vrijwilligers. De stichtingen zijn zelf verantwoordelijk voor het ontwikkelen van de deelprojecten in hun eigen plaats, het regelen van toestemmingen, de uiteindelijke uitvoering en het onderhoud van de kerkenpaden. Achterhoek Toerisme fungeert als regionale projectcoördinator. We hebben overleg met de provincie en de stichtingen, regelen de financiële afwikkeling voor de stichtingen en verzorgen de promotie en marketing. We hebben een prachtige brochure gemaakt en een afzonderlijke website, die inmiddels geïntegreerd is in onze eigen website achterhoek.nl.

Hoge waardering
Bij het project gaat het niet alleen om de aanleg van paden, maar ook om natuurherstel en landschapsontwikkeling. Daarnaast wordt de saamhorigheid in kleine kernen vergroot, doordat er intensief wordt samengewerkt binnen de groep vrijwilligers. En ook de toerist profiteert. In 2017 hebben vrijwilligers van de Fietsersbond een onderzoek uitgevoerd naar toeristische fietsroutes in de Achterhoek. Hieruit blijkt dat de kerkenpaden erg gewaardeerd worden. De paden worden als rustig en veilig beoordeeld. De vrijwilligers schreven onder andere: ‘De kerkenpaden zijn zichtbaar opgeknapt, schoon en netjes’ en: ‘Een uniek, kostbaar bezit: zo behouden, mooi veel bankjes, prachtige natuur’. Het feit dat de paden vaak smal zijn en niet helemaal verhard, wordt niet als een bezwaar gezien. Er is geen snel fietsverkeer (zoals racefietsers en speed pedelecs), dus er ontstaan geen onveilige situaties.

Aaneengesloten netwerk
De afgelopen jaren is er een aaneengesloten en omvangrijk netwerk ontstaan van vrijliggende kerkenpaden. Dit is mogelijk gemaakt dankzij financiering van onder andere de Europese Unie, Provincie Gelderland, de betrokken gemeenten en Achterhoek Toerisme. De komende jaren willen we het herstel van de paden verder voortzetten en het bestaande netwerk uitbreiden. Zo leveren we een belangrijke bijdrage aan de verbetering van het landelijk gebied en maken we de regio nog aantrekkelijker voor de toerist.


De historie van kerkenpaden
Aan het eind van de zestiende eeuw waren de Spanjaarden uit de Achterhoek verdwenen en werd het gebied grotendeels protestant. Maar onder invloed van de Heer van Borculo bleef een katholieke enclave bestaan ten oosten van Borculo. Kerkgangers gingen te voet naar de grote kerken in Groenlo, Zieuwent, Borculo, Lichtenvoorde, Beltrum, Mariënvelde en Harreveld. Het was een nat gebied. Om de voeten droog te houden, onderhield men een fijnmazig net van paden en voetwegen.