René Dessing - Kunsthistoricus over Buitenplaats Landfort

01-02-2018

Auteur: Achterhoek Toerisme

In het uiterste zuidoostelijke puntje van de Achterhoek, op de Duitse grens nabij Anholt, ligt buitenplaats Landfort. De komende jaren wordt deze buitenplaats intensief gerenoveerd en gerevitaliseerd. Als bezoeker ervaar je straks wat mensen al eeuwenlang ervaren op een historische buitenplaats: contact met de natuur, rust en balans.

Kunsthistoricus René Dessing heeft een hart voor historische buitenplaatsen. Hij schreef er meerdere boeken over, woonde ooit zelf op een oude buitenplaats en is directeur van de stichting Kastelen, historische Buitenplaatsen en Landgoederen (sKBL). “Met die stichting hebben we een overzicht gemaakt van alle kastelen, buitenplaatsen en landgoederen in Nederland”, vertelt René. “We willen het contact en de samenwerking tussen alle buitenplaatsen vergroten. Dat is best moeilijk, want het beheer is versnipperd. Sommige zijn in particulier bezit, andere zijn eigendom van een natuurorganisatie. Maar dankzij sKBL is er nu een compleet digitaal overzicht van alle kastelen, landgoederen en buitenplaatsen in Nederland, met alle adresgegevens en wat je er zoal kunt doen.”

Grote rol in de geschiedenis
Buitenplaatsen speelden een belangrijke rol in onze geschiedenis. Rijke stedelingen ontvluchtten graag de drukte en stank van de overvolle steden om op hun buitenplaats te genieten van de natuur, de ruimte en de seizoenswisselingen. “In de officiële geschiedenisboekjes staat weinig over buitenplaatsen, maar ze hebben wel degelijk een grote rol gespeeld”, weet René. “Veel hoofdrolspelers uit onze geschiedenis bezaten een buitenplaats of kwamen er vaak. Reken maar dat daar cruciale beslissingen zijn genomen! Afgezien daarvan boden de buitenplaatsen een rust en een balans waar veel mensen in onze huidige, jachtige maatschappij nog steeds naar zoeken. Daarom is het zo belangrijk dat dit prachtige erfgoed bewaard blijft.”

Renoveren
Ook Landfort, een buitenplaats in Megchelen, is op de site van sKBL te vinden. Deze buitenplaats stamt uit 1434. In 1823 werd het eigendom van Johann Albert Luyken, die flink aan het verbouwen en herinrichten sloeg. Er kwamen twee zijvleugels aan het centrale gebouw en een achthoekige duiventoren in Moorse of Turkse stijl. In de nadagen van de Tweede Wereldoorlog liep Landfort ernstige schade op. In de jaren erna werd er wel gerenoveerd, maar nooit integraal. Hier wil de Stichting Erfgoed Landfort verandering in brengen. Deze stichting kocht Landfort onlangs aan om het zijn oude, prachtige voorkomen terug te geven.

Duiventil
Ook van deze stichting is René Dessing directeur. Hij vertelt: “Landfort heeft zijn huidige vorm, met de twee zijvleugels, gekregen tussen 1825 en 1827. Dat is heel bijzonder, want direct na de overheersing door Napoleon werd er weinig gebouwd in Nederland. Ook de duiventil en de inpandige oranjerie maken dit een heel bijzondere buitenplaats. Daarom is het zo mooi dat Landfort nu eindelijk goed gerenoveerd kan worden. De stichting gaat het weer in historische staat terugbrengen. Ook gaan we aandacht besteden aan botanie en variëteitenrijkdom in het park. Het wordt een plek waar je je verbonden voelt met de historie en met de natuur.”

Geen bussen vol 
Het is nog niet precies bekend in welke mate Landfort straks wordt opengesteld voor publiek. “De plannen moeten zich nog verder ontwikkelen, maar ik kan me voorstellen dat het pand straks op aanvraag te bezichtigen is met een gids. Er komt ook een bloemrijke, historische moestuin met kas. We ambiëren geen bussen vol bezoekers, dat past ook niet bij deze serene plek. We hopen een centrum te worden voor de Nederlandse buitenplaatscultuur, een plek waar andere eigenaren en beheerders van kastelen en buitenplaatsen samen kunnen komen om kennis en ervaringen uit te wisselen. Maar daarnaast willen we een stevige band krijgen met de bevolking van de gemeente Oude IJsselstreek en de rest van de Achterhoek, bijvoorbeeld door lespakketten te ontwikkelen voor de plaatselijke basisscholen. We hopen ook dat er voldoende enthousiaste mensen zijn die vrijwilliger willen worden voor het parkonderhoud, als gastvrouw of gids.”

Goede betrekkingen
Al met al wordt Landfort echt een aanwinst voor het toch al rijke aanbod in de Achterhoek. Vooral met Waterburcht Anholt en Huis Bergh ziet René een nauwe samenwerking voor zich. “Anholt ligt maar een kilometer verderop. Van oudsher bestonden er goede betrekkingen tussen beide huizen, daar willen we op voortborduren. Samen met Huis Bergh en Anholt zijn wij als het ware een toegangspoort voor Duitse geïnteresseerden in Nederlandse buitenplaatsen en kastelen. Daarom is de informatie op onze website direct ook in het Duits opgesteld. En ook in het Engels trouwens, want we willen graag bijdragen aan een betere zichtbaarheid van het Nederlandse monumentale erfgoed in heel Europa.”